گردآوري و تدوين: ابوالفضل معرفي- امير ولي

برای بررسی یک نمونه¬ تجربی از اعتمادسازی در خوشه¬های کسب و کار، می¬توان چند مورد از تجربه یونیدو در کشور هند را مثال زد. که در اینجا به بررسی برخی از اقدامات یونیدو در این زمینه می-پردازیم:

اعتماد سازی در خوشه‌هاي صنعتي بگرو (هند)
ايجاد محيطي آكنده از اعتماد دو جانبه ميان SMEs ها معمولاً به همان سختي است كه در مورد چاپگرهاي بلوكي در بگرو (روستايي نزديك جيپور از ايالات راجاستان هند) مشاهده مي‌شود. مطالعه شناختي انجام شده در این خوشه، نشان داد كه تلاش جهت همياري ، 20 سال قبل با شكست مواجه شده و تاكنون هم هيچ پيشرفتي در اين زمينه حاصل نشده است. عدم تمايل شركتها براي مشاركت حتي در ملاقات‌هاي معارفه‌اي، نشان می¬داد كه سال‌هاي تلخ چشم و هم‌چشمي ايجاد اعتماد را به شدت مشكل ساخته‌است.
استراتژي كه كارگزار يونيدو دنبال مي‌كرد اين بود كه به پسران صنعتگران تمركزكند، به اين اميد كه ممكن است آنها هنوز نسبت به هم بي اعتماد نشده و تحصيلات عاليه آنها يك روند بلند مدت تجاري را به آنان آموخته باشد. يك سري مصاحبه ترتيب داده‌شد تا نيازها و اولويت هاي آنان شناسايي شود. اين روش نشان داد كه آنها اشتياق شديد مشترك در تقويت مهارتهاي بازاريابي دارند و مايلند كه دوره آموزشي مناسبي را به طور همكارانه تأمين مالي نمايند.
در پيوند با يك سازمان غيردولتي محلي و با حمايت بانك توسعه صنايع كوچك هند (SIDBI) ، برنامه آموزشي بازار محور در بگرو براي 23 صنعتگر با ميانگين سن 21 سال ترتيب داده شد. در كنار كلاس‌هاي ارتقاء بازاريابي، آزمون كيفيت، توسعه توليد، تبليغ و توزيع، برنامه شامل بازديد از نمايشگاه و نمايندگان آژانس‌هاي حمايت از صنعتگران در دهلي و براي چاپگرهاي بلوكي بزرگ و مراكز بازرگاني در جيپور بود.
عكس العمل‌ها قابل توجه بود. صنعتگران جوان اطمينان بيشتري در زمينه مهارت‌هاي بازاريابي كلاسها نشان دادند. آنها همچنين علاقه فزاينده‌اي نسبت به برنامه‌هاي مختلف حمايت از صنعتگران (كه قبل از اجراي برنامه از آن بي اطلاع بودند) نشان دادند. شور و اشتياق آنان خيلي سريع به پدرانشان منتقل شد و شروع به حضور در جلساتي كردند كه قبلاً كمتر شركت مي‌كردند
حساس كردن و مرتبط ساختن عاملين خوشه‌ها، شناخت ديدگاه مشترك خوشه‌ها و اجراي برنامه‌هاي عملي مشترك از اولين گامها محسوب مي‌گردد. اين دو مرحله براساس آموزش در حين كار صورت مي‌گيرد. در مراحل اوليه توسعه خوشه‌ها، هماهنگي برنامه عملي كمي بيشتر از مجموعه فعاليت‌هاي فاقد هماهنگي مي‌باشد. كارگزاران خوشه‌ها ابتدا روي يك استراتژي كوتاه مدت كه گروههاي كوچكتري از شركتها و نهادها را دربرمي‌گيرد تمركز مي‌كنند. همانطور كه توسعه خوشه پيش مي‌رود، چشم انداز وسيعي نسبت به خوشه‌ها شروع به پديدارشدن مي‌كند و فعاليتها به شكل قابل توجهي بر روي گروه بزرگتري از عاملين محلي و موضوعات بلند مدت‌تر تمركز مي‌نمايد.
به هرحال در تمام مراحل، عاملين محلي فعالانه به شكل تمام و كمال در تعريف فعاليت‌هاي مشترك مشاركت مي‌كنند. آنان فراخوانده مي‌شوند تا پيشرفت در اجرا را بررسي كنند و مطمئن شوند كه همكاري‌هاي دوجانبه پابرجاست.
افزایش ظرفیت مشارکت عاملان در خوشه لودهيانا ( هند )
مطالعات شناختي خوشه‌هاي نساجي لودهيانا در ايالت پنجاب هند كه از 10.000 شركت كوچك و متوسط تشكيل شده است نشان داد كه چگونه نزديك به 90% از بازار ملي محصولات پشمي بافندگي را به خود اختصاص داده است.
به هرحال با افزايش آزادسازي در اقتصاد هند و پيش بيني ورود كالاهاي ارزانتر از كشورهايي مانند نپال و چين بحران را تشديد كرد. در نتيجه خوشه مجبور بود كه از بازارهاي داخلي فراتر رفته و در عرصه بين المللي مؤثرتر عمل كند. به هرحال اين حركت نيازمند سرمايه گذاري جهت ارتقاء ظرفيت توليد، خصوصاً كارگران ماهر، آخرين تكنولوژي و ابداع بود. از بركت كارگزار يونيدو در زمينه خوشه‌ها، انجمن‌هاي متعدد محلي بازسازي شدند تا بتوانند نقش فعال‌تري در قبال اعضاءشان پيدا كنند و همكاريها در بطن نگاه آينده نگرانه توليدكنندگان با تمركز ويژه بر صادرات تقويت شد. بالاخره اين همياري منجر به ‌شكل‌گيري انجمن صادركنندگان جامه در لودهيانا( APPEAL )  همگام با تعيين دستوركار مشترك براي اقدماتي از قبيل ملاقات اوليه با بازارهاي خارجي و موضوعات‌گسترده‌تري مثل ارتقاء مهارت و تكنولوژي شد.
در واكنش به حضوركارگران ماهر زن درشركت‌هايشان در سطحي كمتر از آنچه وانمود مي‌شد، اعضاي انجمن صادركنندگان جامه جهت كسب حمايت به يونيدو نزديك شد. يونيدو واسطة، اولين ملاقات بين نمايندگان انجمن صادركنندگان جامه و واحد آموزش فني (دولت پنجاب)گرديد. مداخلات گسترده بعدي به امضاء يادداشت تفاهمي توسط دو گروه جهت تأسيس واحدآموزشي درپلي‌تكنيك دولت محلي (GPW) براي آموزش خانم‌ها شد. انجمن صادر كنندگان جامه، سرفصل‌هاي كاملاً مشخصي به ( GPW مانند ماشين‌آلاتي كه خانم‌ها بايد آموزش مي‌ديدند) ارائه كرد .
يك شركت بزرگ حمل و نقل ژاپني وارد پروژه شد و تجهيزاتي به ارزش بيش از 16 هزاردلار ارائه‌كرد. علاوه بر آن، يونيدو ارتباطات مؤثري با NGO محلي را تضمين كرد كه به زنان كارآموز مستعد، جوان و فقير كمك كرد. برخلاف زمينه‌چيني مشاركت وسيع محلي، برنامه آموزشي براي حمايت مالي از جانب واحد علوم وفناوري (دولت هند) تصويب گرديد. اولين برنامه آموزشي توسط GPW در سپتامبر 1999 براي 20 كارآموز ترتيب داده شد. برنامه مذكور دروس تئوري و عملي را شامل مي‌شد كه 3 ماه بطول مي‌انجاميد. در طول سال‌هاي متمادي 7 دوره آموزشي برگزار شد و بيش از 110 زن آموزش ديدند و 80% آنها بلافاصله در خوشه‌ها مشغول بكارشدند. در نتيجه تعهدات پذيرفته شده توسط سهامداران خوشه‌ها، هزينه‌هاي وابسته به تمام فعاليت‌هاي خوشه‌ها بين نهادهاي محلي و بخش خصوصي تقسيم شد. يونيدو فقط 20% از هزينه كمك‌هاي فني را پوشش داد در حالي‌كه بخش خصوصي 74% و نهادهاي ديگر 6% آنها را پوشش دادند.
در مسير توسعه خوشه‌ها اغلب فقدان همياري مداوم و مرتبط در مقايسه با فقدان خدمات حمايتي به شركت‌هاي تجاري مانع بزرگتري محسوب مي‌گردد. اين بدان معني است كه دراكثر نمونه‌ها ، ايجاد ظرفيت ضرورتاً به معني ايجاد نهادهاي جديد (BDS ) نيست بلكه به معني وجود يك شبكه كاري و ايجاد پلي بين شكاف عرضه و تقاضا است.

 

QR Code

نقشه کشوری خوشه ها