عامل توسعه: رضا تازيكي

فرآوري زعفران به صورت انفرادي و مجزا توسط واحدهاي فرآوري‌كننده و در داخل كارگاههاي سنتي، مانع از آن مي شود كه كارگاهها بتوانند به نحو موثري پاسخگوي تقاضاي روزافزون مصرف‌كنندگاني باشند كه تمايل به خريد زعفران با كيفيت استاندارد دارند. همچنین سنتی ماندن فرآوری زعفران در کارگاههایی که سابقه فعالیت شان به بیش از 30 سال رسیده و طی این مدت، یک روش سنتی برای فرآوری زعفران را استفاده نموده‌اند و از منزل خود بیشتر به عنوان کارگاه بسته‌بندی استفاده نموده‌اند باعث شده است در خصوص روشهای صنعتی فرآوری و توسعه کسب و کار خود اطلاعي نداشته باشند و این موضوع منجر به این شده است که اولا توسعه کارگاههای تولیدی از چه از نظر میزان تولید و چه از جهت کیفی مورد تهدید قرار گیرد. از طرف دیگر علاقه مندی صاحبان اغلب سنتی واحدهای بسته بندی زعفران به فروش مستقیم در فروشگاههای متعلق به خود که غالبا نزدیک به حرم مطهر می باشند باعث توقف توسعه کسب و کار در این واحدها شده و ضمن نبود فضای مناسب برای تولید دیگر محصولات، باعث عقب‌ماندگی و همچنین بوجود آمدن فضایی نامطلوب بخصوص نزد خریداران خارجی محصولات شده است بطوریکه اغلب واحدها از دعوت کردن طرفهای تجاری خود برای بازدید از کارگاههای فرآوری خود به دلیل فضای نامطلوب تولید سرباز می زنند.
از اينرو يكي از راهكارها مطرح در اين زمينه احداث يك سايت توليد و فراوري مشترك زعفران است كه مي‌تواند ضمن كاهش چشمگير هزينه‌هاي توليد و فراوري، اين نقيصه را نيز به نحو مطلوبي برطرف نمايد همچنین می‌تواند فضای مناسبی را برای توسعه کسب و کار و تولید دیگر محصولات و همچنین ایجاد یک دیدگاه جدید و نوین برای صاحبان واحدهای فرآوری زعفران بوجود آورد. در اين بخش مشخصات تجربه ايجاد فاز توليدي مشترك در خوشه زعفران مور بحث و بررسي قرار گرفته است.
مشخصات خوشه
قدمت و سابقه توليد و عرضه زعفران در استان خراسان و بالاخص شهر مشهد باعث شده است كه اكثر واحدهاي فروش و عرضه زعفران عمدتا در نواحي نزديك به حرم مطهر واقع گردند و كارگاههاي فراوري و بسته بندي زعفران نيز در اين منطقه از قدمتي حدود 40 ساله برخوردار هستند. 80 واحد(80 درصد از واحدها) فراوري زعفران در مشهد، 15 واحد (15درصد از واحدها) در استان خراسان جنوبی و 5 واحد(5 درصد از واحدها) در ساير نواحي استان متمر كز هستند. البته اين تعداد واحدها تنها واحدهاي بسته بندي و داراي برند و علامت تجاري بوده و تعداد 320 واحد بصورت واحدهاي فروشنده و بسته‌بندي كننده جزء نيز در مشهد و حدود 130 واحد ديگر در همين رده در ديگر مناطق استان بصورت تخصصي به فروش عرضه زعفران و همچنين بسته بندي هاي كوچك آن مشغول هستند.
عمده واحدهای فرآوری و بسته بندی زعفران از لحاظ قدمت و بزرگی واحدها و قدرت تاثیرگذاری آنها در شهر مشهد واقع گردیده اند. واحدهای فعال در استان خراسان جنوبی طی سالهای اخیر تاسیس و رشد نموده‌اند اما واحدهای مستقر در مشهد از سابقه بالاتری (تا 40 الی 70 سال ) بر خوردارند.
با بررسی میدانی به عمل آمده طي فرانيد مطالعه شناختي از وضعیت و سابقه بنگاههای فعال در خوشه می توان عوامل زیر را از جمله مهمتر ین عوامل رشد بنگاهها در سالهای اخیر و اواحر دهه 70 ذکر کرد : 1- رشد صادرات زعفران و افزایش روند ارزش افزوده در این محصول که به پیدایش واحدهای جدید در این صنعت منجر گردید. 2- اعطاء تسهیلات بنگاههای زود بازده موجب ورود فعالان جدید به صنعت به خصوص در دو سال اخیر شده است بگونه ایکه تقریبا 40% از بنگاههای استان خراسان جنوبی (شهر بیرجند ) طی دو سال اخیر تاسیس گردیده اند.
خوشه فراوری زعفران خراسان، مشتمل بر  بیش از 100 بنگاه توليدي و صادراتي زعفران در استانهاي خراسان رضوي و خراسان جنوبي بوده است. پروژه توسعه خوشه صنعتي صادراتي زعفران از سال 1388 آغاز گرديده است. ميزان كل اشتغال خوشه در واحدهاي توليدي و صنعتي 2500 نفر و در بخش كشاورزي بیش از 128 هزار کشاورز در دو استان مي باشد. شاخص های کلان و ساختاری خوشه در بدو ورود و همچنین طی سالهای اجرای پروژه که حاکی از تغییرات ایجاد شده در خوشه به واسطه اجرای پروژه توسعه خوشه می‌باشد، در جدول ذيل ارائه شده است.

مشخصات کلان و ساختاری خوشه فراوري زعفران

شاخص هاي كلان و ساختاري خوشه

در بدو  ورود

در پايان سال اول

در پايان سال دوم

در پايان سال سوم

تعداد بنگاههاي خرد(زير 10 نفر كاركن)

61

61

61

64

تعداد بنگاههاي كوچك(بين 10 تا 49  نفر كاركن)

20

21

22

23

تعداد بنگاههاي متوسط(بين 50 تا 149 نفر كاركن)

7

7

8

8

تعداد بنگاههاي بزرگ(بالاتر از 150نفر كاركن)

2

3

4

5

ميزان اشتغال

900

920

940

1000

مقدار فروش (تن/ عدد/ متر)

 

 

 

 

ارزش فروش(ميليون دلار)

50

89

179.5

190

مقدار فروش (تن)

77

68

66

80

ارزش صادرات( ميليون ريال)

1500

2670

5385

5700

ميزان كل سرمايه گذاري( ميليون ريال)

10000

15000

20000

25000

تعداد شبكه هاي نرم در خوشه

0

0

2

3

تعداد شبكه هاي سخت در خوشه

0

0

1

2

تعدادBDSpها

0

4

4

5

تعداد سازمانها و نهادهاي درگير در فرايند توسعه خوشه

0

2

3

4

 تعريف مشكل و نحوه مداخله عامل توسعه
دیدگاه صاحبان بنگاههای فرآوری زعفران به دلیل نوع خاستگاه سنتی و نوع ورود به حیطه کسب و کار، محدود به حیطه تجاری و خرید و فروش زعفران بوده و بصورت اتفاقی در برخی از واحدها صادرات زعفران بیشتر بصورت فله بوده است .
در واقع رشد خیره کننده صادرات زعفران در دهه 70 شمسی باعث بوجود آمدن بنگاههایی صادراتی گردید که این بنگاهها تا قبل از آن عمدتا فروشگاهی نزدیک به حرم مطهر رضوی در مشهد بودند که عمدتا به فروش زعفران، ادویه و نظایر آن می پرداختند لیکن در این سالها ورود خریداران عرب و اسپانیایی برای خرید زعفران و مراجعه ایشان به این نوع مغازه ها و شناسایی صاحبان توانمند این فروشگاهها که می‌توانستند زعفران را بصورت انبوه برای ایشان تهیه نمایند باعث شد که برخی از این فروشگاهها به دلیل بازار مناسب و خریدار خارجی مناسب تنها به فروش و تامین زعفران پرداخته و زعفران به عنوان تنها کالای ایشان عرضه می‌گشت.
با وجود این سابقه سنتی، عمده واحدهای فرآوری و بسته‌بندی زعفران که بیشتر اقدام به صادرات زعفران بصورت فله نموده و یا زعفران را در بسته‌بندی های نازل برای بازار داخل تهیه می‌نمودند. دیدگاهی برای توسعه کسب و کار بصورت سازمان یافته و یا تولید محصولات جانبی و یا مکمل وجود نداشت و اصولا چشم‌اندازی نیز برای این موضوع در بین واحدها متصور نبود و عمده فعالیت واحدها محدود به فروش زعفران رشته بصورت خرده فروشی به زوار و یا صادرات بصورت فله به خریداران خارجی بود.
در این حالت ارزش افزوده نازل، عمر کوتاه بنگاه، وابستگی بنگاه به صاحب بنگاه بطوریکه اغلب پس از فوت و یا ناتوان شدن صاحب بنگاه، نسل بعدی کمتر رغبت به ادامه فعالیت نشان می دادند و نظایر این نوع آسیب ها باعث محدود شدن توسعه اقتصادی ومدیریتی بنگاه شده بود.
ایجاد یک چشم‌انداز جدید برای توسعه کسب و کار بصورت صنعتی، ترغیب واحدها به تولید محصولات جانبی از زعفران نظیر چای زعفرانی، نبات، نوشیدنیهای زعفرانی، ادویه‌های ترکیبی و .... برای کسب ارزش افزوده بیشتر و همچنین تولید کیفی زعفران صادراتی در بسته‌بندی‌های خرد و فراهم‌شدن فضای مناسب‌تر برای تولید استاندارد و کیفی مطابق با استانداردهای جهانی و فاصله گرفتن از دیدگاههای سنتی کسب و کار و ورود به فضای صنعتی از مهمترین اهدافی بود که توسط عامل توسعه و 2 سال پس از شروع پروژه توسعه آغاز گردید .
در صورتی می توان به حداکثر ارزش افزوده دست یافت که بتوان در زنجیره ارزش جهانی حضور پیدا کرده و ضمن حضور در بازارهای هدف، تولیدی مطابق استانداردهای جهانی و صادراتی با هدف حداکثر سازی ارزش افزوده کسب نمود. دستیابی به این اهداف از طریق بنگاههای سنتی که همه تمرکز خود را به تولید نازل در فضایی محدود در داخل شهر معطوف نموده بودند میسر نبود. از اینرو تامین فضایی برای تولید در سطح استانداردهای صنعتی و جهانی با دیدگاه توسعه‌ای که بتواند موجب هم افزایی و پایدارسازی توسعه خوشه در سالهای آتی شود مهمترین هدف این پروژه بود.
مشخصات برنامه اجرا شده براي حل مشكل
تعداد واحدهای مشارکت کننده( ذینفع) در برنامه، واحدهای ارائه دهنده خدمات تخصصي کسب و کار، نهادها و سازمانهای پشتیبانی کننده از برنامه، میزان منابع مالی پیش بینی شده و محقق شده در راستای اجرای برنامه و مدت زمان اجرای برنامه به شرح جدول ذيل ارائه شده است.

مشخصات برنامه ايجاد فاز توليدي مشترك در خوشه زعفران

تعداد واحدهاي فعال و يا مشاركت كننده در برنامه حل مشكل

18

BDSهاي مشاركت كننده در برنامه

1

نهادها و سازمانهاي پشتيبان مشاركت كننده در برنامه

1

ميزان منابع مالي پيش بيني شده براي اجراي برنامه رفع مشكل( ريال)

150000

ميزان منابع مالي محقق شده در راستاي اجراي برنامه رفع مشكل( ريال)

100000

تاريخ شروع اجراي برنامه براي رفع مشكل

1390

طول مدت زمان اجراي برنامه براي رفع مشكل

دو سال

شرح فر‌آيندها و فعاليت¬هاي انجام شده توسط بازيگران
پس از مشخص شدن زمین، گفتگوهای مفصلی با اتحادیه‌های فعال در زعفران و ذینفعان موثر شروع شد که در ابتدا با عدم استقبال شدید از سوی واحدهای با نفوذ مواجه شد و عمده دلیل ایشان نیز کوچک بودن زمین برای هر واحد (500 متر مربع )بود، حال آنکه در همان زمان، همین واحدها در فضای کمتر از 200 مترمربع و در منازل مسکونی اقدام به فعالیت می کردند! اما فضایی 2000 متری را برای هر یک واحدهای خود تقاضا می‌نمودند. در واقع عدم وجود یک دید صنعتی باعث شده بود که نیاز غیرواقعی نیز در ذهن این ذینفعان شکل گیرد لذا پس از این مواجهه به سراغ دسته دیگری از ذینفعان که به نسبت دسته اول واحدهای کوچکتر و جوانتر بودند و درک بهتری از مسئله و روندهای توسعه کسب و کار آتی داشتند رفته و با تغییر ذهنیت و ایجاد تصویری از آینده بهتر کسب و کار تمایل ایشان برای حضور در این برنامه جلب شد از این دسته حدود 8 نفر به عنوان اولین متقاضیان اعلام شدند .
در همین زمان تلاش‌هایی غیررسمی و با ایجاد یک جو تبلیغی و فضاسازی در محیط کسب و کار بین ذینفعان خوشه از طرف تیم توسعه خوشه بوجود آمد و بنوعی القاء گردید که قرار است تسهیلات خاص و مشوق‌هایی خاص در این برنامه در اختیار متقاضیان قرار گیرد لیکن هیچیک از این نوع القائات بصورت مستقیم و مستند از سوی عامل توسعه خوشه و همکاران وی اعلام نشده بود لیکن بصورت هدفمند این موضوع ترویج و اشاعه شد. در عین حال هریک از دیگر ذینفعان و یا حتی از دسته اول که برای حضور در این برنامه اظهار تمایل می‌نمودند در وهله اول با نوعی عدم رغبت تیم توسعه خوشه مواجه می گردیدند بدین معنی که با مراجعه هر فرد با اینکه فقط 8 قطعه از 18 قطعه زمین ثبت نام شده بود به دیگر متقاضیان جدید اعلام می‌شد که متاسفانه تمامی زمینها واگذار شده است و زمینی باقی نمانده است و در این ضعیت با اصرار ذینفع روبرو می‌گردید اما بازهم پاسخ منفی برای واگذاری زمین داده می شد، اتخاذ این سیاست باعث بوجود آمدن نوعی تقاضا و نوعی صف برای اخذ این زمنیها و همزمان باعث نوعی قدرت برای چانه زنی برای انتخاب ذینفعان موثر و همچنین تحمیل شرایطی برای کارگروهی و پیش شرط‌هایی برای حضور در این مجتمع می‌گردید و باعث تسهیل روندهای آتی نیز گردید.
بدین صورت متقاضیان به تدریج و با عنوان اینکه یکی از متقاضیان منصرف شده است و زمین می‌تواند در صورت قبول شرایطی برای کارگروهی و شرایط فعالیت در این مجتمع خوشه به شما واگذار شد با تمایل شدید و سریع اعضاء روبرو می شد این موضوع باعث شد که به سرعت زمینهای باقیمانده بصورت هدفمند تخصیص یابد بطوریکه در پایان تخصیص 18 واحدی که در روزهای آغازین برنامه به زحمت 5 متقاضی داشت حال بیش از 30 واحد تمایل به حضور در این مجتمع را بصورت جدی داشتند.
در نهایت 18 واحد که اتفاقا کلیه اعضاء اتحادیه و کلیه افراد موثری که در روزهای نخست عدم تمایل داشتند در روزهای آخر به این برنامه با قبول کلیه شرایط و ضوابط پیوستند و در این حالت 18 شرکت صادراتی که حداقل 6 شرکت جزء صادرکنندگان ملی و نمونه می‌باشند و دیگر واحدها نیز جزء واحدهای صادراتی می باشند در زمره واحدها قرار گرفتند.
چگونگي و فرايند جلب مشاركت و اعتماد واحدهاي فعال براي مشاركت در برنامه (فرايند تشكيل و توسعه شبكه مربوطه)
در ابتدا، ضمن صحبت‌هایی که با ذینفعان بخصوص ذینفعان سنتی می شد، رغبتی برای حضور در شهرکهای صنعتی در ایشان دیده نمی‌شد چراکه بعد مسافت و عادت کردن ایشان به حضور در مغازه‌های نزدیک به منازلشان و یا حضور متسمر در کارگاههایی که طبقه زیرین منازل ایشان بود، باعث شده بود که هیچ انگیزه‌ای برای حضور در شهرک های صنعتی با فاصله ای حدود 20 کیلومتری نداشته باشند.
از طرف دیگر بهترین و نزدیک ترین شهرک صنعتی مشهد به نام شهرک صنعتی توس نیز در هر دو فاز یک و دو خود هیچگونه زمینی برای تخصیص نداشت و تنها دو شهرک صنعتی چناران و بینالود در فواصل حدود 60 کیلومتری از مشهد امکان تخصیص زمین داشتند که در حالیکه ذینفعان زعفران برای حضور در شهرک صنعتی توس نیز رغبتی نداشتند صحبت کردن برای حضور در دیگر شهرکهای صنعتی عملا هیچ موضوعیتی نداشت.
پس از مشخص شدن متقاضیان و برگزاری چندین جلسه مشترک با واحدهای متقاضی، تعهدنامه‌ای رسمی و محضری از کلیه واحدها گرفته شد که مفاد اصلی این تعهد نامه عدم تغییر کاربری واحد جز برای فرآوری زعفران و محصولات جانبی، قبول هزینه‌های مشترک واحدهای خدماتی، عدم فروش واحد قبل از بهره‌برداری کامل(برای جلوگیری از سفته بازی)، قبول شرایط و ضوابط و دستورالعملهای آتی هیات امناء مجتمع و بسیاری امور دیگر از جمله مهمترین مفاد این تعهدنامه بود که هریک از واحدها قبل از تخصیص دفترچه قرارداد ملزم به امضاء آن بصورت رسمی و محضری گردیدند و سپس با هماهنگی واحد حقوقی شرکت شهرکهای استانی، این تعهد نامه جزء لاینفک قرارداد واگذاری زمین نیز قرار گرفت.
سپس طی جلسه‌ای با حضور کلیه ذینفعان این مجتمع یعنی 18 واحد و با مشارکت و حضور موثر معاونت صنایع کوچک شركت شهركهاي صنعتي خراسان رضوي و مسئول خوشه‌های صنعتی استان،  هیات امنایی به منظور پیگیری مراحل ساخت و ساز و به عنوان نماینده سایر متقاضیان  متشکل از 4 نفر از اعضاء مجتمع به همراه عامل توسعه خوشه به صورت رای گیری انتخاب گردیده و شکل گرفت. همچنین کلیه زمینها از طریق قرعه کشی به متقاضیان تخصیص داده شد که این موضوع باعث رضایت و عدم هرگونه شک و شبه برای زمین مرغوب و ... گردید.
پس از این مرحله هیات امناء منتخب اقدام به درج آگهی و انتخاب پیمانکار مشترک ساخت سوله و پیمانکار عمرانی نمود که با توجه به تعداد واحدها و وجود یک سفارش مناسب باعث کاهش بسیار شدید هزینه های ساخت و ساز به میزان نزدیک به 40 درصد گردید.
انتخاب پیمانکار مشترک ساخت سوله، انتخاب پیمانکار طراح از سوی شرکت شهرکهای صنعتی و پرداخت هزینه‌های طراحی توسط این شرکت، انتخاب پیمانکار عمرانی ساخت بصورت مشترک و پیگیری جواز تاسیس بصورت مشترک برای تمامی واحدها، پیگیری جلسات با ارگانهای ذیربط برای رفع مشکلات تغییر کاربری و بسیاری امور دیگر توسط هیات امناء انجام گردید که هیات امناء مطابق با توافق اولیه برای این نوع خدمات خود هیچ هزینه‌ای دریافت نمی‌نمود.
همچنین با توجه به اینکه در آینده فضایی برای توسعه بیشتر بنگاهها موجود نبود با پیشنهاد عامل توسعه خوشه و کارشناس خوشه های صنعتی استان، کلیه سوله ها بصورت سه طبقه و یا دو طبقه پیشنهاد شدند که با این تضمیم در نهایت زمین 9000 متر مربعی با زیر بنایی به وسعت بیشاز 24000 مترمربع به 18 واحد بصورت مستقل تخصیص داده شد همچنین دو زمین به مساحت 600 متر مربع برای ایجاد آزمایشگاه مشترک، نمایشگاه مشترک، واحدهای بازرگانی مشترک، برنامه‌ریزی و تعمیرات مشترک و یک زمین به مساحت 100 متر مربع برای ایجاد واحد اداری مشترک و نگهبانی مشترک تخصیص داده شد بعلاوه برای نیازهای آتی و استفاده مدیریت شده از فضاهای مشاع شرکت تعاونی مشترک این مجتمع با انتخاب هیات موسس شروع به فعالیت نمود.
بدین صورت پس از بهره برداری مشترک از این مجتمع، ضمن وجود آزمایشگاه مشترک و دیگر واحدهای مشترک که باعث کاهش هزینه های سربار به نحو موثری خواهد شد  و در نهایت بزرگترین مجتمع فرآوری زعفران جهان بوجود خواهد. این امر باعث خواهد شد که خریداران زیادی برای خرید از کلیه نقاط جهان و ایران به این مرکز مهم مراجعه نمایند.
چگونگي و فرايند جلب مشاركت و اعتماد BDSP براي مشاركت در برنامه( فرايند ايجاد و توسعه BDSP مربوطه)
در این پروژه، ارایه دهندگان خدمات کسب و کار عمدتا در حوزه ساخت سوله های فلزی و یا شرکت های عمرانی می‌باشند که به دلیل گستردگی پروزه، ابتدا با چاپ فراخوان در روزنامه های محلی اقدام به اطلاع رسانی به این نوع پیمانکاران انجام گرفت.
در ابتدا تصمیم گرفته شد که عملیات ساختمانی توسط شرکت شهرکهای استانی انجام شده و کلیه مراحل اجرا و نظارت بر عهده این شرکت باشد و هزینه ها توسط متقاضیان پرداخت شود. پس از بررسی این موضوع و با توجه به اینکه هزینه های اجرایی توسط دستگاههای دولتی در این امر بیش از 30 درصد بیش از اجرا توسط بخش خصوصی بوده و ضمن آنکه در آن مقطع زمانی منابع مالی کافی از سوی شرکت استانی برای اجرای پروژه ای با این ابعاد وجود نداشت تصمیم بر اجرا پروژه توسط خود اعضاء گرفته شد.
در فرآیند انتخاب پیمانکاران هرچند مراحل اولیه به سرعت طی شد اما در ادامه و به دلیل دخالت‌های برخی از اعضاء و ذینففعان خوشه که خود دارای تجربیاتی در ساخت و سازهای دیگر بودند، با چالشهایی مواجه گردید، چالشهایی از قبیل اینکه برخی از واحدها عنوان می‌نمودند که خود می‌توانند راسا نسبت به ساخت واحد خود اقدام نمایند و نیازی به اقدام جمعی نمی بینند این موضوع از نظر زمانی، فرآیند ساخت و ساز را طولانی نمود و در نهایت با طراحی مشترک و مجاب نمودن جمع بیشتری از واحدها نسبت به اقدام مشترک، طرح و ضوابط ساختمانی مشخصی برای اجرا بصورت انفرادی در اختیار کلیه واحدها قرار گرفت. بدین صورت هریک از واحدها می‌بایست طبق یک طرح مشخص اقدام به ساخت و ساز می‌نمودند تا مجتمع از نظر ظاهری و ساختمانی دارای تیپ یکسانی باشد اما پس از چند ماه برخی از اعضاء خود مجددا نسبت به همکاری با یکدیگر در ساخت و ساز اظهار تمایل نمودند و در نهایت برای ایجاد رقابت بیشتر دو سازنده سوله و دو پیمانکار ساختمانی برای اجرای کل پروژه شروع به فعالیت نمودند.
چگونگي و فرايند جلب مشاركت و اعتماد نهادهاي پشتيبان براي حمايت از  برنامه(فرايند جلب حمايت نهادهاي پشتيبان)
فعالیتهای متعددی برای جلب مشارکت دستگاههای اجرایی انجام گردید، اخذ مجوزهایی نظیر جواز تاسیس اگر بصورت منفرد برای 18 واحد انجام می‌گردید ضمن آنکه زمان زیادی را سپری می‌نمود، با توجه به عدم دانش کافی متقاضیان باعث مشکلات متعددی می‌گردید لذا با همراهی شرکت شهرکهای صنعتی استان خراسان رضوی، جلسات متعددی با سازمانهایی نظیر سازمان صنایع و معادن وقت، سازمان بازرگانی و .... برگزار گردید که در تمامی این جلسات حمایت شرکت استانی باعث تسریع در فرآیند صدور مجوزها می‌گردید.
البته در زمان اجرای این برنامه، به دلیل رکود بی‌سابقه فروش زمین توسط شرکت شهرکهای صنعتی در کلیه استانها و خرسان رضوی و محدود شدن منابع مالی شرکتهای استانی، پیشنهاد خرید زمین در شهرک صنعتی توس علیرغم عدم وجود زمین برای واگذاری، به سرعت مورد استقبال واقع شد. حمایت و پیشنهادات موثر مدیران شرکت استانی از این برنامه و اختصاص یکی از بهترین زمین‌های باقی مانده در فاز خدماتی شهرک صنعتی توس و تلاش ایشان برای تغییر کاربری آن به تولید و همچنین پیگیری های مستمر ایشان برای ارایه تخفیفات و تسیهلات تشویقی و اعتقاد به فرآیند توسعه خوشه‌ای در بدنه مدیریتی شرکت شهرکهای خراسان رضوی یکی از مهمترین فاکتورهای توفیق این برنامه به شمار می‌رود.
همچنین در اثناء ساخت این مجتمع تمایل زیادی از سوی برخی از بانکها برای تاسیس شعبه در جوار این مجتمع ابراز شد که این موضوع خود نیز به عنوان ابزار چانه زنی برای دریافت تسهیلات از این بانکها برای اعطاء وام ساخت به واحدها مورد استفاده قرار گرفت. تمایل گمرک به ایجاد گمرک تخصصی در این مجتمع، تمایل واحدهای خدماتی برای ارایه خدمات و حضور در این مجتمع نیز از دیگر اثرات سرریز این فعالیت مشترک می باشد.
چگونگي و فرآيند و منابع تأمين مالي برنامه به اجرا درآمده براي رفع مشكل
تمامی منابع لازم برای ساخت و ساز، خرید زمین و ... توسط ذینفعان خوشه تامین گردید و در مراحل انتهایی پروژه تنها چند شرکت معدود توانستند با پیگیری عامل توسعه خوشه و تهیه طرح های توجیهی به میزان اندکی از تسهیلات بانکی استفاده نمایند .
کلیه طرحهای توجیهی بصورت مشترک توسط عامل توسعه خوشه برای بانکهای عامل تهیه گردید و از بانکهای کشاورزی، صنعت و معدن و توسعه تعاون برای اعطاء تسهیلات مساعدت خواسته شد، همچنین معرفی متقاضیان توسط سازمان جهاد کشاورزی طی برگزاری جلساتی انجام گردید لیکن فرآیندها در بانکها و تقاضای وثایق سنگین در نهایت باعث گردید که مبلغ 40 میلیارد ریال تسیهلات بلند مدت 6 ساله در اختیار 5 واحد متقاضی قرار گیرد.
دستاوردهاي حاصل از اجراي برنامه براي رفع مشكل
-    صنعتی شدن محصولات سنتی خوشه زعفران،
-    تقویت برندهای مطرح منطقه،
-    توليد مشترك و كاهش هزينه ها،
-    افزایش بهره وری به جهت انجام فعالیت های مشترک،
-    کاهش شدید هزینه های ساخت ساختمانها و ابنیه به دلیل انتخاب پیمانکاران مشترک،
-    ایجاد بزرگترین بارانداز و مرکز خرید زعفران جهان که باعث افزایش قدرت چانه‌زنی واحدها در آینده خواهد شد،
-    توسعه محصولات جدید از زعفران و کسب ارزش افزوده بیشتر.
QR Code

نقشه کشوری خوشه ها